Chcesz ograniczyć ilość śmieci, które codziennie generujesz, lecz nie wiesz, jak zacząć? Mamy na to rozwiązanie: zacznij od zakupów! Wystarczy kilka trików, nowych nawyków, a szybko zauważysz, że przynosi to efekty. Sprawdź, jak robić zakupy spożywcze rozsądnie i zgodnie z zasadą zero waste.
Planowanie zakupów eliminuje marnotrawstwo żywności
Spleśniały pomidor? Jogurt naturalny, którego data ważności już dawno się skończyła i aż strach go otwierać? Każdemu się to zdarza, najważniejsze, to nie doprowadzić do sytuacji, w której jedzenie staje się… śmieciami. Wiemy, że tego nie chcesz, dlatego mamy kilka sprytnych sposobów. Przy okazji podpowiadamy, że zakupy spożywcze opisuje też serwis www.stoliczku.pl, tam znajdziesz sporo dodatkowych inspiracji.
Rozsądne zakupy to te, do których jesteś przygotowany – wiesz, czego potrzebujesz i co faktycznie zużyjesz. Dlatego radzimy, aby planować posiłki – na dwa, trzy dni lub na tydzień (jeśli na początku cię to przerasta, rób zakupy „na raty”, na dwa dni). Na tej podstawie przygotuj listę zakupów i w sklepie kieruj się nią. Wtedy będziesz mieć pewność, że wszystko wykorzystasz, choć… nie zawsze się to udaje. Dlatego, zanim zabierzesz się za następne planowanie zakupów żywności, sprawdź, co masz w lodówce i postaraj się to uwzględnić w najbliższym czasie.
Podchodząc w ten sposób do zakupów, zmniejszysz ryzyko wyrzucania jedzenia, a także oszczędzasz. Bo każdy zepsuty pomidor czy mięso to także wyrzucanie pieniędzy. Systematyczne sprawdzanie zawartości lodówki przed przygotowaniem listy zakupów pomaga uniknąć sytuacji, w której produkty leżą zapomniane na tylnych półkach. Warto też oznaczyć słoiki i pojemniki datami – dzięki temu zawsze wiesz, co zużyć w pierwszej kolejności.
Ostrożnie z promocjami
My do promocji w sklepach spożywczych mamy mieszany stosunek. Z jednej strony może to być spora oszczędność, z drugiej jednak skuszeni promocjami często sięgamy po to, czego i tak nie będziemy w stanie zużyć. 3 masła w cenie 2? Uważaj na datę ważności. Mięso w promocyjnej cenie? Owszem, można zamrozić, ale pamiętaj, że ono też może być w tej zamrażarce przez ograniczoną ilość czasu.
Dlatego nie korzystaj z każdej promocji, jaka się nadarzy. Przeanalizuj, co możesz zrobić z tych produktów i czy nie znudzą ci się po 3-4 dniach. Zanim sięgniesz po trzecie opakowanie sera, zastanów się, czy naprawdę wykorzystasz go przed upływem terminu przydatności. Promocja traci sens, gdy produkt ląduje w koszu. Jeśli jednak trafisz na promocję produktów o dłuższym terminie ważności – takich jak kasze, makarony czy konserwy – warto zrobić zapas, pod warunkiem że regularnie z nich korzystasz.
Reklamówki wielorazowego użytku, woreczki na warzywa i owoce
Zawsze miej ze sobą reklamówki wielorazowego użytku, materiałowe. Możesz je trzymać w samochodzie, w bagażniku lub w torebce – niektóre z nich można zwinąć w niedużą kulkę, dzięki czemu wszędzie się zmieszczą. Trzymanie kilku zapasowych toreb w miejscach, które regularnie odwiedzasz (przy drzwiach wejściowych, w samochodzie, w biurze), gwarantuje, że nigdy nie zapomnisz ich wziąć.
I, co chyba jeszcze ważniejsze, nie pakuj warzyw i owoce w jednorazowe, foliowe woreczki. Zacznij używać woreczków siatkowych, wielokrotnego użytku, które kupisz w coraz większej ilości sklepów. Takie woreczki możesz prać w pralce, są wytrzymałe i służą latami. Dodatkowo ich przezroczystość ułatwia identyfikację zawartości na kasie, co przyspiesza zakupy.
Nie masz ich jeszcze, a właśnie zbierasz się na zakupy? Ten jeden raz ci wybaczymy…, ale postaraj się ograniczyć zużycie foliówek – naprawdę nie musisz pakować do nich pojedynczej kalarepy czy dwóch jabłek, nic im się nie stanie, jak będą luzem. Wiele warzyw, takich jak brokuły, kalafior czy pietruszka, ma własną naturalną ochronę i nie wymaga dodatkowego pakowania.
Zwracaj uwagę na opakowania
Zwracaj uwagę na to, w co zapakowany jest produkt, który chcesz kupić. Najlepiej, jeśli jest to papier lub szkło. Papier ma najkrótszy okres rozkładu, natomiast szkło idealnie nadaje się do recyklingu. Co więcej, słoiki możesz umyć i wykorzystać do przygotowywania domowych przetworów lub przechowywania żywności. Szklane pojemniki nie wchłaniają zapachów, nie zmieniają smaku produktów i można je używać przez dziesięciolecia.
Staraj się kupować jak najmniej produktów zapakowanych w plastik. Wiemy oczywiście, że tak nie zawsze się da, lub jogurt w szklanym słoiczku będzie droższy, niż w plastikowym. Ale jeśli zaczniesz zwracać uwagę na ten problem, to szybko przekonasz się, że są alternatywy, takie jak pomidorki koktajlowe na wagę, a nie w plastikowym pojemniczku owiniętym folią. Warto też porównać koszt w przeliczeniu na kilogram – często okazuje się, że produkty w większych, mniej przetworzonych opakowaniach są tańsze.
Opakowania biodegradowalne a recycling
Zwróć uwagę na oznaczenia opakowań. Produkty oznaczone jako biodegradowalne nie zawsze rozkładają się w domowym kompostowniku – często wymagają przemysłowych warunków kompostowania. Szkło i papier pozostają najbezpieczniejszym wyborem, ponieważ proces ich recyklingu jest dobrze zorganizowany i skuteczny. Jeśli musisz kupić produkt w plastiku, wybieraj opakowania oznaczone symbolami 1 (PET) lub 2 (HDPE) – te rodzaje plastiku są najłatwiej przetwarzane.
Kupuj na wagę
Wiesz, że są sklepy, w których możesz kupić mąkę, kasze, ryże, makarony i wiele, wiele innych produktów na wagę? Są one zwykle pakowane w papierowe, a nie plastikowe opakowania, które są bardziej przyjazne środowisku. Ale nie to jest najlepsze – w wielu z nich możesz przyjść z własnymi pojemnikami i poprosić o wsypanie produktu do nich. Sprawdź, czy taki sklep jest w twojej okolicy i po prostu zacznij z niego korzystać.
Zakupy na wagę mają jeszcze jedną zaletę: kupujesz dokładnie tyle, ile potrzebujesz. Nie musisz nabywać kilograma ryżu, jeśli do przepisu potrzeba ci pół. Eliminujesz nadmiar, który mógłby leżeć miesiącami w szafce. Sklepy zero waste oferują także przyprawy, orzechy, suszone owoce, płatki zbożowe, a nawet oleje – wszystko w systemie „przynieś swoje opakowanie”. To doskonały sposób na testowanie nowych produktów bez generowania dodatkowych śmieci.
Jak przygotować się do zakupów na wagę
Zanim wybierzesz się do sklepu oferującego produkty luzem, przygotuj zestaw czystych pojemników: słoiki, woreczki bawełniane, pudełka. Warto je wcześniej zważyć w domu i zapisać wagę na naklejce lub bezpośrednio na pojemniku – ułatwi to obliczenie ceny netto produktu. Niektóre sklepy pozwalają też na zważenie pustych pojemników na miejscu przed napełnieniem. Dzięki temu proces zakupowy przebiega sprawnie, a ty masz pewność, że płacisz tylko za samą żywność.