Jak i co jeść po założeniu aparatu na zęby?

1,4K

Noszenie aparatu ortodontycznego wymaga stosowania odpowiedniej diety, która nie tylko dostarczy organizmowi niezbędnych składników odżywczych, ale również pozwoli uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości bólowych. Pierwsze dni z aparatem bywają trudne — jama ustna przyzwyczaja się do obecności drucików i zamków, a gryzienie stałych pokarmów może sprawiać dyskomfort. Poniżej znajdziesz konkretne wskazówki dotyczące tego, jak ułożyć jadłospis w początkowej fazie leczenia ortodontycznego oraz w dłuższej perspektywie.

• Co jeść zaraz po założeniu aparatu na zęby?
• Jaką dietę stosować po założeniu aparatu na zęby?
• Czego nie można jeść w aparacie ortodontycznym?

Co jeść zaraz po założeniu aparatu na zęby?

Pierwsze dni z aparatem ortodontycznym zwykle są dosyć trudne, ponieważ jama ustna nie jest jeszcze przyzwyczajona do tego, że na zębach znajduje się aparat. Często początkowa faza korekcji zgryzu wiąże się z delikatnym bólem lub uczuciem ucisku, dlatego osobie noszącej aparat ortodontyczny trudno spożywać stałe pokarmy bez dyskomfortu. Aby nie nadwyrężać dziąseł i błony śluzowej, warto wprowadzić pokarmy o płynnej lub półpłynnej konsystencji oraz takie, które łatwo pogryźć nawet osłabionym żuciem.

Świetnie sprawdzą się kremowe zupy — na przykład z dyni, groszku, pomidorów, selera lub brokułów. Dobrym uzupełnieniem menu będą jogurty naturalne, serki homogenizowane, kasza manna z musem owocowym (bez pestek), koktajle owocowe przygotowane z miękkich owoców (bananów, mango, truskawek), purée z warzyw (ziemniaki, marchew, kalafior) czy owsianka zaprawiona mlekiem roślinnym lub zwierzęcym. Warto też sięgnąć po miękkie jajecznice lub jajka gotowane na miękko, które dostarczają białka bez konieczności intensywnego żucia.

Jaką dietę stosować po założeniu aparatu na zęby?

Założenie aparatu ortodontycznego wymaga zmodyfikowania nawyków żywieniowych w dłuższej perspektywie — nie tylko w pierwszym tygodniu. Należy przede wszystkim pilnować, aby drobinki pokarmów nie pozostawały w szczelinach między gumkami i drutami, ponieważ mogą prowadzić do powstawania płytki nazębnej, próchnicy lub stanów zapalnych dziąseł. Nosząc urządzenie korygujące zgryz, musisz pamiętać o skrupulatnym jego czyszczeniu po każdym posiłku — używając szczoteczki ortodontycznej, szczoteczek międzyzębowych i płukanki do ust.

Co zatem jeść w aparacie na zęby, gdy organizm przyzwyczai się już do jego obecności? Przede wszystkim wprowadź do swojej diety produkty bogate w wapń i witaminę D3, które wspierają mineralizację zębów i wzmacniają ich strukturę. Składniki te znajdziesz w nabiale — mleku, twarogach, serach naturalnych i jajach, ale także w rybach tłustych (łosoś, makrela) oraz wzbogacanych napojach roślinnych. Warto także zadbać o obecność warzyw w jadłospisie, które możesz spożywać w formie gotowanej, duszonej, a także w postaci koktajli i przecierów. Takie warzywa jak marchewki, brokuły, jarmuż, szpinak i natka pietruszki stanowią źródło witaminy A będącej cennym antyoksydantem i wspierającej regenerację błon śluzowych jamy ustnej. W ten sposób pozytywnie wpłyniesz na zdrowie zębów i dziąseł.

Pamiętaj również o jedzeniu delikatnego mięsa i ryb — najlepiej gotowanych, pieczonych w folii lub duszonych, aby uzyskać miękką konsystencję. Unikaj mięsa suchego, pieczonego na wysoki ogień czy smażonego, ponieważ wymaga intensywniejszego żucia i może powodować dyskomfort. Dobrze sprawdzają się indyk, kurczak (bez skóry), dorsz, mintaj czy łosoś.

Czego nie można jeść w aparacie ortodontycznym?

Dieta przy aparacie ortodontycznym powinna być pozbawiona produktów posiadających drobne pestki lub ziarenka, które mogłyby przedostać się do trudno dostępnych miejsc między zamkami, a następnie powodować dolegliwości bólowe lub mechaniczne uszkodzenie elementów aparatu. Owoce zawierające małe pestki — takie jak truskawki, kiwi, jagody czy maliny — najlepiej jest przetrzeć przez sitko lub zmiksować i przecedzić, aby uzyskać gładki mus lub koktajl bez ryzyka zatrzymania pestek w zamkach ortodontycznych.

Warto pamiętać, że niektóre napoje przyczyniają się do powstawania przebarwień na gumkach aparatu, co wygląda bardzo nieestetycznie i może utrudniać zachowanie czystego uśmiechu. Należą do nich kawa, mocna herbata, coca-cola oraz czerwone wino. Soki z cytrusów mogą działać podobnie, zwłaszcza o intensywnych barwnikach (sok z granatu, aronii, czarnej porzeczki). Dlatego dobrym rozwiązaniem jest ograniczenie lub całkowite zrezygnowanie z ich spożycia. Jeśli jednak nie możesz zrezygnować z kawy czy mocnej herbaty, możesz także wybrać ciemne gumki, aby nie musieć martwić się o widoczne przebarwienia.

Czego jeszcze nie jeść, nosząc aparat ortodontyczny? Warto odstawić słodycze i słodkie napoje, które mogą powodować próchnicę — ryzyko jest szczególnie wysokie przy aparacie stałym, gdzie dostęp do wszystkich miejsc podczas szczotkowania jest utrudniony. Zwłaszcza cukierki o ciągnącej się konsystencji (np. krówki, karmelki, toffi) mają tendencję do pozostawania na zębach i owijania się wokół drucików, więc trudno Ci będzie pozbyć się resztek pokarmu z aparatu nawet przy dokładnym szczotkowaniu. Ponadto mogą one mechanicznie oderwać zamek od powierzchni zęba lub wygiąć łuk ortodontyczny.

Dobrym pomysłem jest również zrezygnowanie z twardych produktów takich jak orzechy, migdały, orzeszki ziemne oraz niektóre surowe owoce (np. jabłka, gruszki, marchew) spożywane w całości. Mogą one uszkodzić urządzenie korygujące zgryz podczas jedzenia — wywołać pęknięcie zamka, złamanie łuku lub odklejenie elementu aparatu. Jeśli masz na nie ochotę, pokrój je na małe kawałki lub zetrzyj na tarce i uważnie przeżuwaj każdy kęs, starając się nie dopuścić do bezpośredniego kontaktu twardego produktu z zamkami.

Założenie aparatu ortodontycznego wymaga pewnych wyrzeczeń w kwestii stosowanej diety, ale nie oznacza, że musisz rezygnować z różnorodności smaków. W pierwszym etapie leczenia najlepszym rozwiązaniem będzie spożywanie pokarmów o kremowej konsystencji, natomiast kiedy jama ustna przyzwyczai się, można stopniowo rozszerzać jadłospis o bardziej urozmaiconą konsystencję — pod warunkiem zachowania zasad bezpieczeństwa dla aparatu.