Wiele osób nie wyobraża sobie poranka bez kawy. Ten zapach, aromat i smak działa kojąco na zmysły, dodaje energii, wspomaga koncentrację, a nawet może chronić przed pewnymi schorzeniami. Wciąż jednak podważane są jej właściwości, przez co postrzegana jest jako szkodliwa oraz uzależniająca. W poniższym artykule obalamy największe mity na temat tego napoju.
- Jak działa kawa?
- Mit 1 – kawa wypłukuje magnez
- Mit 2 – kawa powoduje odwodnienie
- Mit 3 – kawa uzależnia
- Mit 4 – kawa szkodzi zdrowiu
Jak działa kawa?
Na wstępie warto pokrótce wyjaśnić, na czym polega fenomen kawy. Jest to napój znany już od bardzo dawna. Stwierdzono, że ma szczególne właściwości sprzyjające podwyższaniu ciśnienia i zwiększaniu energii. Posiada również atrybuty relaksacyjne. Nic tak dobrze nie smakuje, jak popołudniowa kawa w kawiarni, na balkonie czy w ogródku.
Występuje w wielu rodzajach i odmianach. Świeżo palona i mielona kawa to najlepszy wybór np. z palarni kawy Java Coffee, której asortyment skierowany jest nie tylko do baristów, ale i do prostych smakoszy tego napoju. Mało kto zdaje sobie z tego sprawę, że po kawę najczęściej sięgają osoby będące na diecie, gdyż jest ona właściwie bezkaloryczna.
Ponadto znajdziemy w niej niewielkie ilości sodu, wapnia, magnezu oraz potasu. W kawie zawarte są także polifenole o silnych właściwościach antyoksydacyjnych w tym kwas kawowy, chlorogenowy czy ferulowy. Jednak trzeba mieć na uwadze, że im mocniejsza kawa, tym mniej tych związków będzie zawierała. Właściwości przeciwutleniające sprawiają, że regularnie spożywana w umiarkowanych ilościach może wspierać ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.
Mit 1 – kawa wypłukuje magnez
Ten mit funkcjonuje w społeczeństwie już od wielu lat, który wyniknął zapewne z jej właściwości moczopędnych. Nie oznacza to jednak, że wraz z moczem wydalamy z organizmuz organizmu ten cenny pierwiastek czy inne składniki mineralne. Potwierdzono naukowo, że jedna filiżanka tego napoju dostarcza około 7 miligramów magnezu.
Zatem nie tylko nie powoduje wydalania go z organizmu, ale sama go dostarcza. Osoby obawiające się niedoborów składników mineralnych mogą bez obaw włączyć kawę do codziennej diety, zwracając uwagę na różnorodność spożywanych produktów. Magnez odgrywa rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego oraz mięśni, dlatego jego odpowiedni poziom jest tak ważny.
Mit 2 – kawa powoduje odwodnienie
Również i w tym zakresie przeprowadzone badania wykazały, że moczopędne działanie kawy nie ma znaczącego wpływu na odwodnienie organizmu. Przygotowywana jest przecież na bazie wody, więc składa się z niej aż w 95%. Żaden ze składników kawy nie ma właściwości powodujących „wyciąganie” wody.
Jeżeli dodatkowo będziemy prawidłowo nawadniać organizm, wówczas nikomu nie grozi nadmierna utrata płynów. Warto pamiętać, że płyny dostarczane z kawą wliczają się do całkowitego dziennego zapotrzebowania na wodę. Dla osób pijących kawę regularnie organizm adaptuje się do niewielkiego efektu moczopędnego, co czyni obawy o odwodnienie całkowicie nieuzasadnionymi przy umiarkowanym spożyciu.
Mit 3 – kawa uzależnia
To, że organizm domaga się kofeiny, nie jest powodem uzależnienia, lecz świadomością, że po jej wypiciu czujemy się dobrze. Kawa bowiem nie pobudza tych partii mózgu odpowiedzialnych za nałogi. Złe samopoczucie czy ból głowy spowodowany niedostarczeniem kofeiny związane jest z fizjologią organizmu, a nie z syndromem odstawienia.
Mechanizm ten polega na blokowaniu receptorów adenozyny, co przekłada się na zwiększoną czujność i zmniejszenie uczucia zmęczenia. Przy nagłym zaprzestaniu spożywania kofeiny receptory znów stają się aktywne, co może prowadzić do przejściowego dyskomfortu. Nie jest to jednak uzależnienie w sensie psychiatrycznym, lecz naturalna reakcja adaptacyjna organizmu. Osoby przerywające picie kawy zazwyczaj wracają do pełnej równowagi w ciągu kilku dni.
Mit 4 – kawa szkodzi zdrowiu
Kofeina zwiększa ciśnienie krwi, pobudza i wzmaga pracę serca. Co do tego nie ma najmniejszych wątpliwości. Jednak jeśli kawa jest spożywana z umiarem, wówczas nikomu nie grożą żadne konsekwencje zdrowotne. Osobom borykającym się z niskim ciśnieniem zaleca się regularne picie kawy.
Co więcej, składniki w niej zawarte sprzyjają rozszerzaniu naczyń krwionośnych oskrzeli, co wspomaga dotlenianie. Ponadto zwiększa zdolność do wzmożonego wysiłku i stymuluje wydzielanie endorfin, dzięki czemu eliminuje poczucie przygnębienia i wprawia w dobry nastrój. Dlatego też większość ludzi nie wyobraża sobie poranka bez kawy, gdyż stanowi to dla nich bodziec na dobry początek dnia.
Badania naukowe wskazują również, że umiarkowane spożycie kawy może wiązać się z niższym ryzykiem wystąpienia niektórych chorób przewlekłych, w tym cukrzycy typu 2 czy chorób neurodegeneracyjnych. Warto podkreślić, że optymalne działanie kawy obserwuje się przy spożyciu 3–4 filiżanek dziennie, choć indywidualna tolerancja kofeiny może się różnić. Osoby z zaburzeniami rytmu serca, nadciśnieniem lub problemami ze snem powinny jednak konsultować ilość wypijanej kawy z lekarzem.