Białe krwinki są bardzo ważnym elementem naszego organizmu, odpowiadającym za odporność systemu immunologicznego. Są swego rodzaju żołnierzami, chroniącymi przez infekcjami i chorobami atakującymi ciało. Gdy zaczyna ich brakować, organizm staje się bardziej narażony na niebezpieczeństwo. Czym jest niedobór białych krwinek, jak się objawia i co zrobić, by uzupełnić braki?
Czym są białe krwinki
Białe krwinki, czyli leukocyty to składniki krwi pełniące bardzo ważną rolę ochronną naszego organizmu. Odpowiadają one przede wszystkim za poziom odporności. To właśnie one jako pierwsze toczą bój z pojawiającymi się infekcjami – bakteriami, wirusami i pasożytami. Produkowane są w szpiku kostnym, śledzionie, węzłach chłonnych i grasicy i składają się z granulocytów, limfocytów i monocytów. Gdy dochodzi do zaburzenia ich wytwarzania i spada ich poziom, mamy do czynienia leukopenią.
Dlaczego dochodzi do niedoboru białych krwinek
Przyczyn prowadzących do obniżenia poziomu białych krwinek może być wiele i najczęściej wyróżnia się tu przewlekłe choroby szpiku kostnego jak białaczka, nowotwory, ostre zatrucie, choroby autoimmunologiczne (toczeń, reumatoidalne zapalenie stawów), nadczynność tarczycy, niedożywienie, stres, gruźlica, HIV/AIDS, choroby pasożytnicze.
Często mają na to wpływ także przyjmowane leki, zwłaszcza w nadmiarze, jak choćby:
- przeciwbólowe
- przeciwpadaczkowe
- psychotropowe
- stosowane w terapii nadczynności tarczycy
Niedobór niektórych witamin i minerałów również może spowodować obniżenie poziomu leukocytów. Szczególnie brak witaminy B12, kwasu foliowego oraz cynku ma bezpośredni wpływ na proces tworzenia białych krwinek w szpiku kostnym.
Jak objawia się niedobór białych krwinek
Przede wszystkim białe krwinki odpowiadają za odporność naszego organizmu, a więc ich niedobór mocno ją osłabia. Co za tym idzie, nasze ciało jest znacznie bardziej narażone na infekcje i zachorowania, stając się praktycznie bezbronne na ataki wirusów, bakterii, pasożytów.
Typowe objawy obniżonego poziomu leukocytów obejmują:
- częste infekcje górnych dróg oddechowych
- powracające zapalenia gardła i migdałków
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- przewlekłe zmęczenie i osłabienie
- zmiany zapalne jamy ustnej (afty, opryszczka)
- trudno gojące się rany
Często wynika to z przebiegu chorób zakaźnych i jeżeli wyniki badań krwi ujawnią zaburzenie, należy natychmiast poradzić się lekarza. Wyleczenie danej choroby może pomóc, ale jeżeli to nie pomoże, w takim przypadku konieczne będą inne działania. Szpik kostny, odpowiedzialny wraz ze śledzioną za produkcję komórek krwi, wymaga właściwego wsparcia odżywczego, by efektywnie wytwarzać leukocyty.
Co jeść, aby uzupełnić poziom białych krwinek
Jeżeli chodzi o zwiększenie poziomu białych krwinek w organizmie, nie ma tutaj jednego konkretnego sposobu. Jeżeli wyleczenie choroby nie pomoże w ustabilizowaniu poziomu leukocytów, warto wspomóc się także środkami naturalnymi i odpowiednią dietą.
Owoce wspierające produkcję leukocytów
Najlepiej w takim przypadku sięgać po owoce bogate w witaminę C i antyoksydanty:
- melony – źródło beta-karotenu
- pomarańcze – wysoka zawartość witaminy C
- truskawki – wspomagają produkcję krwinek białych dzięki witaminie C i folanom
- kiwi – wzmacnia układ odpornościowy
- jagody – bogate w flawonoidy chroniące komórki szpiku kostnego
Warzywa stymulujące wytwarzanie białych krwinek
Warzywa stanowią fundamentalny element diety wpływającej na prawidłowy poziom leukocytów:
- dynia – zawiera cynk i witaminę A
- marchew – beta-karoten wspiera funkcje odpornościowe
- brokuły – siarka i witamina K działają ochronnie na szpik kostny
- szparagi – naturalne źródło glutationu
- kalafior – związki siarki stymulują produkcję enzymów odpornościowych
- buraki – żelazo i kwas foliowy niezbędne w hematopoezie
- szpinak – bogaty w żelazo i witaminy z grupy B
Białko zwierzęce i produkty morskie
Warto pamiętać także o spożywaniu owoców morza, fasoli, mięsa indyka i wołowiny. Produkty te dostarczają wysokiej jakości białka oraz cynku – minerału kluczowego dla syntezy nowych komórek układu odpornościowego.
Czosnek, ryby i olej lniany także wspomagają produkcję leukocytów. Czosnek zawiera allicynę, która pobudza aktywność limfocytów i makrofagów. Ryby, szczególnie tłuste gatunki jak łosoś czy makrela, są źródłem kwasów omega-3 regulujących procesy zapalne i wspierających prawidłową pracę szpiku kostnego. Olej lniany wzmacnia błony komórkowe, ułatwiając komunikację między komórkami układu immunologicznego.
Źródła witamin i mikroelementów
Wszelkie potrzebne witaminy i mikroelementy należy czerpać bezpośrednio z pożywienia, unikając sięgania po gotowe suplementy. Szczególnie witamina E z orzechów, witamina B6 z pełnoziarnistych produktów zbożowych oraz selen z pestek dyni mają udowodniony wpływ na zwiększenie liczby białych krwinek. Naturalne źródła składników odżywczych są lepiej przyswajane przez organizm i rzadziej powodują niekorzystne interakcje metaboliczne.
Produkty fermentowane i probiotyki
Dodatkowo warto wprowadzić do diety produkty fermentowane takie jak:
- kefir
- jogurt naturalny
- kiszona kapusta
- kimchi
Zdrowa mikroflora jelitowa ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego – około 70% komórek odpornościowych znajduje się właśnie w przewodzie pokarmowym. Probiotyki wspierają nie tylko trawienie, ale również stymulują produkcję cytokin, które regulują aktywność białych krwinek.