Aronia jak każdy owoc posiada wiele ciekawych właściwości zdrowotnych. Jej smak jest nieco cierpki i gorzkawy, a przez to dla wielu osób mało przyjemny. Przygotowane z niej przetwory mogą być jednak smaczne i dodatkowo także bardzo zdrowe. Co jednak można zrobić z aronii?
Skład odżywczy i właściwości prozdrowotne owoców aronii
Aronia to łatwy w uprawie owoc, jednak rzadko spotykany, z racji niezbyt przyjemnego smaku, a szkoda. Wykonane z niej przetwory owocowe — dżemy, konfitury, soki i kompoty, a także herbaty — są i smaczne i przede wszystkim zdrowe. Owoc ten wykorzystuje się zarówno w przemyśle spożywczym, jak i medycynie oraz kosmetyce.
Aronia bogata jest w bioflawonoidy i polifenole, które mają właściwości przeciwutleniające. Dodatkowo zawiera także takie minerały jak błonnik, węglowodany, kwasy organiczne, białka oraz tłuszcze. Z witamin trzeba wyróżnić tutaj witaminę P, A, B, C, E i K. Dodatkowo to także duże źródło minerałów, w tym boru, cynku, fosforu, magnezu, jodu, potasu, sodu, wapnia oraz żelaza.
Jak widać, ten niewielki owoc zawiera w sobie naprawdę wiele witamin i minerałów, a wraz z nimi także wiele właściwości leczniczych. Dzięki witaminie P działa przeciwwirusowo, przeciwgrzybicznie i antybakteryjnie. Chroni nas też przed działaniem wolnych rodników, wpływa pozytywnie na układ odpornościowy i układ krążenia. Zawarte w aronii składniki pomagają obniżać ciśnienie tętnicze, uszczelniają ściany włosowate naczyń krwionośnych, a także pomagają w hamowaniu chorób oczu, w tym jaskry i zaćmy.
To także ważne wsparcie przy regulacji poziomu cholesterolu, a także chroni przed rozwojem nowotworów, dzięki temu, że zawarte w niej fenole są blokadą dla czynników rakotwórczych. Aronia zalecana jest także cukrzykom, ponieważ zmniejsza poziom glukozy we krwi, a także działa przeciwzapalnie i przeciwwrzodowo. Regularne spożywanie aronii może wpływać także na spowolnienie procesów starzenia się organizmu, co wiąże się z obecnością dużej ilości antyoksydantów neutralizujących wolne rodniki.
Warto również wspomnieć, że aronia wspiera proces oczyszczania organizmu z toksyn, korzystnie oddziałuje na pracę wątroby oraz może łagodzić stany zapalne w układzie pokarmowym. Zawarta w owocach kwercetyna działa ochronnie na śluzówkę żołądka, co sprawia, że przy problemach trawiennych aronia może stanowić wartościowe uzupełnienie diety.
Domowy dżem i konfitura z aronii
Najpopularniejszymi przetworami z aronii jest dżem oraz konfitura. Łatwo można je znaleźć w sklepie, ale równie łatwo można je także zrobić samodzielnie w domowych warunkach. Aby wykonać dżem z aronii, wystarczy wrzucić do garnka wcześniej umyte owoce i dodać cukru — mniej więcej proporcja 1 kg owoców, 0,5–1 kg cukru. Następnie podgrzewa się garnek, mieszając przez kilkanaście minut na małym ogniu i potem dolewa ok. pół szklanki wody. Całość gotuje się do momentu zgęstnienia, przekłada do słoików i czeka aż wystygnie.
Konfiturę z aronii robi się podobnie jak dżem, z tą różnicą, że owoce gotuje się trzykrotnie w gęstym syropie cukrowym — proporcja: 1 kg aronii, 1–2 kg cukru — wymieszanym z 1 lub dwoma szklankami wody. Następnie całość przekłada się do słoików. Dzięki potrójnemu gotowaniu konfitura zyskuje gęstszą konsystencję oraz bardziej intensywny, wyraźniejszy smak niż klasyczny dżem.
Warto pamiętać, że ilość cukru można dostosować do własnych preferencji smakowych. Osoby preferujące mniej słodkie przetwory mogą ograniczyć ilość cukru do 500 g na kilogram owoców, jednak należy mieć na uwadze, że cukier pełni również funkcję konserwującą, przedłużając trwałość przetworów. Do dżemu lub konfitury można także dodać inne owoce, np. jabłka, gruszki czy śliwki, co złagodzi cierpkość aronii i wzbogaci smak.
Przygotowanie soku z aronii krok po kroku
Dobrym pomysłem jest także zrobienie soku z aronii. Jego wykonanie także jest bardzo proste — wystarczy przygotować ok. 1 kg owoców aronii, które muszą zostać dokładnie umyte i osuszone. Wkłada się je do słoika i zasypuje pół kilogramem cukru i miesza z owocami. Następnie całość zostawia się na okres mniej więcej 5 dni, w suchym i ciemnym miejscu, a później nie pozostaje nic innego jak czekać i po upływie tego czasu przelać wytworzony sok.
Inny sposób mówi o tym, by owoce aronii umyć i osuszyć, a następnie rozdrobnić — np. tłuczkiem do mięsa lub mikserem. Wkładamy je następnie do garnka i mieszamy z 0,5 kg cukru, szklanką wody oraz jedną cytryną. Całość gotujemy przez pół godziny, a później przecedzamy, aby uzyskać klarowny sok. Ten z kolei można przelać do butelek i schować.
Sok z aronii można pić samodzielnie rozcieńczony z wodą lub dodawać do herbat, koktajli owocowych czy smoothie. Dzięki wysokiej zawartości witamin i minerałów stanowi naturalne wsparcie odporności, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Warto mieć go pod ręką jako domowy sposób na wzmocnienie organizmu.
Wskazówki dotyczące przechowywania soku
Domowy sok z aronii najlepiej przechowywać w szczelnie zamkniętych butelkach lub słoikach w chłodnym i ciemnym miejscu. Po otwarciu należy trzymać go w lodówce i spożyć w ciągu kilku dni. Jeśli chcemy wydłużyć trwałość soku, warto go pasteryzować — świeżo przelany do butelek sok ogrzewa się w garnku z wodą do temperatury około 80 stopni Celsjusza i utrzymuje tę temperaturę przez około 20 minut, po czym butelki szczelnie zakręca.
Nalewka z aronii — sposób na oczyszczenie organizmu
Jeżeli chcemy wspomóc nasz organizm w oczyszczaniu, warto też pomyśleć o nalewce z aronii. Wykonanie jej nie jest takie trudne i potrzebne będą tutaj takie składniki jak 1,5 kg owoców, 0,5 kg cukru, laska wanilii, kawałek imbiru, 1 l wódki 40% i ewentualnie 0,25 l spirytusu. Aronię myjemy, usuwamy szypułki i ogonki, a następnie wrzucamy do garnka, wsypujemy cukier i na końcu zalewamy alkoholem. Całość odstawia się w ciemne i chłodne miejsce i zostawia na ok. 3–4 tygodnie. Po upływie tego czasu należy odcedzić wytworzony sok i wlać do butelek i dobrze zakorkować. Tak przygotowaną nalewkę należy schować w chłodnym miejscu i zostawić na ok. pół roku.
Nalewka po tym okresie dojrzewania nabiera głębi smaku, a jej aromat staje się bardziej zrównoważony. Pije się ją w niewielkich ilościach — najlepiej po jednej małej kieliszku dziennie — jako środek wspomagający trawienie i wzmacniający odporność. Ze względu na zawartość alkoholu nalewka nie jest odpowiednia dla kobiet w ciąży, osób nieletnich oraz tych, którym spożycie alkoholu jest przeciwwskazane ze względów zdrowotnych.
Dodatki smakowe do nalewki
Do nalewki z aronii można dodać różne przyprawy i zioła, które wzbogacą jej smak oraz właściwości. Popularne dodatki to goździki, cynamon, anyż gwiazdkowaty, kardamon czy skórka pomarańczowa. Każdy z tych składników wnosi własną nutę aromatyczną i może podkreślić naturalne walory aronii. Eksperymentując z proporcjami przypraw, można stworzyć indywidualny przepis dopasowany do własnych upodobań.
Inne zastosowania aronii w kuchni
Aronia sprawdza się nie tylko w postaci dżemów, soków i nalewek. Suszone owoce można dodawać do herbat ziołowych, owsianek, jogurtów naturalnych czy ciast. Aronia w formie proszku, dostępna w sklepach ze zdrową żywnością, stanowi wygodny dodatek do koktajli proteinowych, smoothie czy wypieków. Można ją również zamrozić — mrożone jagody aronii zachowują większość wartości odżywczych i mogą być wykorzystywane przez cały rok.
Warto również pamiętać o aronii jako składniku sosów do mięs. Jej cierpki smak doskonale komponuje się z dziczyzną, kaczką czy wieprzowiną. Wystarczy ugotować jagody z odrobiną cukru, octu winnego i przypraw, a powstały sos nada potrawom wyrafinowany charakter. Aronia może też zastąpić żurawinę w tradycyjnych recepturach, oferując podobną kwaskowość i głębię smaku.
Aronia w codziennej diecie — praktyczne porady
Regularne włączanie aronii do jadłospisu nie musi być trudne. Wystarczy kilka prostych nawyków, by czerpać korzyści z tego wyjątkowego owocu. Dodawanie soku z aronii do porannej herbaty lub rozcieńczanie go wodą mineralną to sposób na rozpoczęcie dnia dawką antyoksydantów. Suszone jagody można nosić ze sobą jako zdrową przekąskę, a świeże owoce doskonale nadają się do deserów, sałatek owocowych czy jogurtowych misek.
Osoby dbające o linię docenią niską kaloryczność aronii przy jednoczesnej wysokiej wartości odżywczej. Choć sama aronia ma cierpki smak, w połączeniu z innymi owocami, orzechami czy siemieniem lnianym tworzy smaczne i sycące kompozycje. Dodawanie aronii do smoothie z bananem, szpinakiem i mlekiem roślinnym to sposób na pełnowartościowy, energetyzujący posiłek, który wspiera układ odpornościowy i dostarcza niezbędnych mikroelementów.