Jednym z najpopularniejszych owoców tropikalnych, zaraz po bananie, jest ananas. Jest dostępny w wielu różnych formach, wykorzystywany w kuchni jako składnik wielu potraw oraz napojów. Oprócz charakterystycznego cierpkiego, egzotycznego smaku, ananas jest także źródłem wielu witamin i minerałów. Jakich konkretnie? Dlaczego warto sięgać po ananas?
Charakterystyka botaniczna ananasa
Ananas to gatunek rośliny uprawnej i byliny, która w stanie naturalnym występuje na terenie Brazylii, jednak hodowana jest także w takich krajach jak Filipiny, Tajlandia, Chiny, Indie czy Meksyk. Jej wygląd charakteryzuje się silnie skróconą łodygą o długich i sztywnych liściach, które rosną ułożone w spiralę. Ananas także kwitnie, a jego kwiaty są czerwonofioletowe i ciasno stłoczone.
Owoc sam w sobie dojrzewa, rozwijając się z twardych nasion, które zrastają się i w ten sposób tworzą jednorodny owocostan z twardą warstwą ochronną. Na szczycie ananasów rośnie charakterystyczna korona z liści, które są zalążkiem pędów. Szczyt ich rozwoju przypada na okres letni, między marcem a czerwcem, jednak w uprawie sztucznej mogą być dostępne przez cały rok.
Skład witaminowo-mineralny
Ananas to owoc bogaty w witaminy i minerały, będąc ważnym składnikiem potrzebnym do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Nie jest to roślina kaloryczna, posiada ona ok. 50 kcal na 100 g. Dodatkowo jest źródłem błonnika, białka oraz węglowodanów. Z istotnych minerałów, ananas zawiera choćby sód, potas, wapń, fosfor, magnez, żelazo, cynk, miedź, mangan oraz jod.
Jeżeli chodzi o witaminy, owoc ten dostarcza witaminy A, beta-karotenu, witamin B1, B2, B6, C, E, PP, taninę, niacynę i kwas foliowy. Dzięki temu owoc ananasa posiada wiele właściwości zdrowotnych dla ludzkiego organizmu, wspierając zarówno układy wewnętrzne, jak i procesy regeneracyjne.
Właściwości lecznicze i prozdrowotne
Duża ilość witamin i minerałów sprawia, że ananas jest owocem zdrowym, który warto spożywać. Zawarte w nim składniki wspomagają układ pokarmowy (pomagając w odchudzaniu) i układ odpornościowy. Wykazuje także właściwości antyoksydacyjne, działając przeciwnowotworowo.
Oprócz tego ananas używany jest także w medycynie, szczególnie przy leczeniu różnego rodzaju infekcji układu oddechowego, a także pomaga przy gojeniu się ran. Łagodzi ból, działa przeciwzakrzepowo i przeciwzapalnie, może zbijać gorączkę. Dzięki zawartości bromelainy, która ma właściwości przeciwbólowe, sprawdza się także przy problemach ze stawami (zwyrodnieniami i zapaleniami), a także łagodzi ból przy problemach z układem moczowym.
Wpływ na układ kostny i mięśniowy
Zawartość żelaza, manganu i miedzi wspomaga także układ kostny, a to ważne szczególnie w przypadku zapobiegania osteoporozie. Składniki te pomagają w lepszym przyswajaniu wapnia, głównego budulca kości oraz wytwarzaniu kolagenu. Potas poprawia pracę mięśni i pomaga w regulacji ciśnienia krwi, co jest istotne dla osób z nadciśnieniem oraz zaburzeniami rytmu serca.
Rola ananasa w procesie redukcji masy ciała
Ananas ma właściwości odchudzające. Dzieje się tak przede wszystkim dzięki zawartości bromelainy. Jest to enzym roślinny, który wspomaga przemianę materii, jednocześnie oczyszczając organizm i poprawiając mikrokrążenie. Dzięki błonnikowi nie tylko wspomaga się trawienie, ale też zwiększa się uczucie sytości, co ogranicza chęć podjadania między posiłkami.
Dodatkowo ananas zawiera wodę w dużych ilościach, co wspiera nawodnienie organizmu i przyspiesza eliminację toksyn. Warto jednak pamiętać, że te, jak i inne prozdrowotne właściwości dotyczą przede wszystkim owoców świeżych i nieprzetworzonych. Po obróbce termicznej ananasy tracą sporo na wartości odżywczej, zwłaszcza jeśli chodzi o zawartość witaminy C i aktywność enzymatyczną bromelainy.
Zastosowanie w przemyśle i życiu codziennym
Zastosowanie kulinarne
Owoc ananasa wykorzystywany jest przede wszystkim w produkcji spożywczej. W sklepach dostępny jest pod wieloma postaciami – jako świeży owoc, soki, koktajle, dżemy, kompoty, a także w częściach w puszkach w zalewach. Stanowi doskonały dodatek do deserów, dań mięsnych (szczególnie wieprzowiny i kurczaka) oraz sałatek owocowo-warzywnych.
Zastosowanie medyczne
Ananasy wykorzystywane są także w medycynie, przy czym używa się tutaj zarówno owocostan, jak i łodygę, z których wydobywa odpowiednie ekstrakty. Z racji właściwości przeciwzapalnych, przeciwobrzękowych jest składnikiem wielu leków stosowanych w laryngologii i fizjoterapii. Preparaty z bromelainy wspierają trawienie białek, co może być pomocne przy zaburzeniach żołądkowo-jelitowych.
Zastosowanie kosmetyczne
Wykorzystuje się go również w kosmetyce, gdzie jest składnikiem maseczek, peelingów, balsamów i kremów do skóry. Enzymy zawarte w ananasie pomagają w złuszczaniu martwego naskórka, wyrównywaniu kolorytu skóry i rozświetlaniu cery. Ekstrakty z ananasa znajdują się także w preparatach przeciwzmarszczkowych i regenerujących.