Kto nigdy nie jadł przetworów owocowych domowej roboty? Zdecydowana większość osób miała taką możliwość, bo robienie domowych dżemów, kompotów i soków było kiedyś jedynym sposobem na to, aby zimą cieszyć się smakiem owoców, gdy nie były one dostępne w sklepach, tak jak to ma miejsce dzisiaj. Mimo tego, że obecnie o każdej porze roku możemy kupić świeże owoce i warzywa, wiele osób wraca do tradycji przygotowywania własnych przetworów, gdyż mają one wiele zalet.
- Możliwości zakupu domowych przetworów
- Zalety domowych przetworów
- Najlepszy czas na robienie przetworów
Możliwości zakupu domowych przetworów
Zanim przejdziemy do zalet samodzielnego przygotowywania przetworów, zatrzymamy się na chwilę przy tym, czy istnieje możliwość zakupu prawdziwych, domowych dżemów, kompotów i innych smakołyków. Na sklepowych półkach coraz częściej pojawiają się produkty o naturalnym składzie, pozbawione konserwantów i innych sztucznych dodatków. Wynika to zapewne z faktu, iż rośnie wśród ludzi świadomość dotycząca zdrowego odżywiania i negatywnego wpływu przetworzonych produktów spożywczych na nasze zdrowie. Trzeba jednak przyznać, że nie jest to jedyny powód, dla którego z dystansem podchodzimy do sklepowych produktów tego typu. Smak domowych przetworów jest zupełnie inny, wyjątkowy i mało który producent jest w stanie go odtworzyć.
Na szczęście istnieje możliwość zakupu prawdziwych domowych dżemów, marmolad, kompotów i innych przysmaków, gdyż przetwory domowe znajdziemy w ogłoszeniach prywatnych. Sprzedażą takich produktów często zajmują się osoby, które chcą sobie w ten sposób dorobić lub ich pasją jest gotowanie i nadmiar przygotowanych przetworów postanawiają wystawić na sprzedaż w serwisach ogłoszeniowych. Warto również zwrócić uwagę na lokalne targi i kiermasy, gdzie producenci oferują przetwory powstałe według tradycyjnych, sprawdzonych receptur.
Zalety domowych przetworów
Pewność składu i wysoka jakość
Kwestią, o której już poniekąd wspominaliśmy, jest pewny skład tych produktów spożywczych, a co za tym idzie – ich wysoka jakość. Przygotowując samodzielnie kiszone warzywa, czy przetwory owocowe, dokładnie wiemy, ile znajduje się w nich owoców, a ile dodatków w postaci przypraw, cukru, czy octu. Niektórzy twierdzą, że domowe przetwory nie mają tak atrakcyjnego wyglądu, jak te kupne. Jest to poniekąd racja, gdyż producenci żywności bardzo często dodają specjalnych substancji, które mają polepszyć nie tylko smak, ale i wygląd ich produktów.
Niestety są to wspomniane już konserwanty i inne chemiczne dodatki, które nie są dla nas zdrowe. Różnego rodzaju barwniki, zagęszczacze mogą wywołać nawet negatywne reakcje układu pokarmowego, alergie, bóle głowy, czy nudności. W przypadku osób przyjmujących leki warto pamiętać, że sztuczne dodatki mogą wchodzić w interakcje z farmakoterapią, podobnie jak niektóre naturalne składniki wpływają na działanie antybiotyków.
Źródło witamin i składników mineralnych
Domowe przetwory to źródło witamin i składników mineralnych, które są bardzo ważne dla ludzkiego organizmu. Bez wątpienia domowe soki i kompoty mają ich w sobie więcej niż sklepowe soki, które reklamowane są jako zdrowe i pełne witamin. Witamina C zawarta w kompotach z czarnej porzeczki wspiera odporność, a magnez i potas z suszonych śliwek regulują ciśnienie krwi. Kiszonki warzywne dostarczają naturalnych probiotyków, które wspierają zdrową florę jelitową – szczególnie ważne przy zaburzeniach trawienia opisywanych w kontekście diety na chory żołądek i jelita.
Ekonomia i redukcja marnotrawstwa żywności
Przygotowywanie przetworów pozwala wykorzystać nadwyżki sezonowych owoców i warzyw, które często kupujemy w atrakcyjnych cenach podczas szczytowego sezonu zbiorów. Dzięki temu unikamy marnowania żywności – dojrzałe pomidory, nadmiar ogórków, czy truskawek nie lądują w koszu, lecz zamieniają się w pyszne przetwory na zimę. To również sposób na zachowanie unikalnych smaków regionalnych odmian owoców i warzyw, które często nie są dostępne w sprzedaży komercyjnej.
Kontrola nad ilością cukru i soli
Przygotowując przetwory we własnej kuchni, mamy pełną kontrolę nad ilością dodawanego cukru i soli. Możemy zatem dostosować przepis do własnych preferencji smakowych oraz potrzeb zdrowotnych. Osoby z cukrzycą mogą zredukować zawartość cukru lub zastąpić go ksylitolem, a osoby z nadciśnieniem ograniczyć ilość soli w ogórkach kiszonych. Taka elastyczność jest niemożliwa w przypadku produktów masowej produkcji.
Bezpieczeństwo mikrobiologiczne
Przy przestrzeganiu podstawowych zasad higieny i prawidłowej pasteryzacji słoików, domowe przetwory są bezpieczne mikrobiologicznie i mogą być przechowywane przez wiele miesięcy. Metody takie jak kiszenie, marynowanie w occie czy pasteryzacja skutecznie hamują rozwój drobnoustrojów chorobotwórczych. Dodatkowo niskie pH przetworów owocowych (zwykle poniżej 4,5) naturalnie uniemożliwia rozwój bakterii przetrwalnikujących.
Najlepszy czas na robienie przetworów
Przyjęło się, że najlepszy okres na domowe przetwory to lato, jednak można je wykonywać także wiosną i jesienią. Trzeba tylko zapoznać się z różnymi przepisami, w których głównym składnikiem jest np. dynia (jej okres wegetacyjny przypada na jesień), pędy sosny, czy rabarbar (wiosna). Warto śledzić kalendarz sezonowości owoców i warzyw, aby wykorzystać moment pełnej dojrzałości i najwyższej zawartości witamin.
Sezon wiosenny
Wiosna to czas na przetwory z rabarbaru – kompoty, dżemy i musy o charakterystycznym, kwaśnym smaku. Młode pędy sosny służą do przygotowania syropów o działaniu przeciwzapalnym i wzmacniającym odporność. Z dzikich ziół można przygotować nalewki i octy ziołowe. Kwiecień i maj to również moment na kiszenie młodej kapusty oraz marynowanie szparagów.
Sezon letni
Lato obfituje w truskawki, maliny, czereśnie, porzeczki i borówki – idealne do dżemów, syropów i kompotów. Lipiec i sierpień to czas na pomidory – pasaty, ketchupy i sosy pomidorowe. Ogórki i papryka nadają się na pikle i marynaty. Z aromatycznych brzoskwiń i moreli powstają gęste powidła, a z czarnej aronii można przygotować sok o wysokiej zawartości antyoksydantów.
Sezon jesienny
Jesienią królują śliwki – doskonałe na powidła śliwkowe i suszone śliwki. Dynia nadaje się na purée dyniowe, zupy w słoikach i marynowaną dynię. Jabłka przerabiamy namus, kompot i ocet jabłkowy. Jesień to również sezon na grzyby – marynowane, suszone lub w zalewie octowej. Z dzikiej róży przygotowujemy syrop bogaty w witaminę C.
Sezon zimowy
Zima to czas na przetwory z owoców cytrusowych – dżemy pomarańczowe, konfitury cytrynowe i kandyzowane skórki. Można również przygotowywać kiszonki z zimowych warzyw takich jak kapusta, buraki czy marchew. Zimowe miesiące to idealny moment na fermentację warzyw, gdyż niższa temperatura sprzyja wolniejszemu, bardziej kontrolowanemu procesowi kiszenia.
4 komentarze
Przetwory to trzeba mieć gdzie przechowywać. Dzisiaj, kiedy mało kto ma piwnicę, a w mieszkaniach jest za ciepło. Tak więc, jak robić przetwory, to tylko tyle, żeby kilka miesięcy przetrzymać. No a smak i skład to wiadomo, że znacznie lepszy niż kupne!
Domowe przetwory są świetne, bo mogą uchronić człowieka na przykład przed galopującą inflacją :D Coś, co latem kosztowało 3 złote, dziś będzie po 6, nie mówiąc oczywiście o opłacie związanej z sezonowością. A tak poważnie to uwielbiam przetwory, zwłaszcza warzywne:)
Domowe przetwory są najlepsze, ich smak jest nie do podrobienia. Jak dotąd nie miałam gdzie trzymać takich rzeczy, ale po przeprowadzce mam więcej miejsca w kuchni i planuję robić własne kompoty, dżemy itp.
Ja bardzo lubię robić przetwory, ale zawsze wychodzi mi za dużo, więc później rozdaję. To bardzo fajny dodatek do prezentów, kolejny argument, dlaczego warto się tym zająć latem i jesienią 😜