Na czym polega dieta lekkostrawna? Przykłady dań

autor
722 odsłon 5 minuty czytania
Zdrowa dieta lekkostrawna

Podstawową zasadą diety lekkostrawnej jest dostarczenie organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych bez niepotrzebnego obciążania układu pokarmowego. Tak przynajmniej wygląda to w największym skrócie. Czym właściwie jest dieta lekkostrawna i na czym polega? Które dania zalicza się do tego typu diety?

Definicja i zastosowanie diety lekkostrawnej

Dieta lekkostrawna zaliczana jest do diet leczniczych, choć często traktowana jest także jako odmiana odżywiania podstawowego. Stosuje się ją u pacjentów oraz u osób zdrowych, które chcą w ten sposób zadbać o siebie. Podaje się ją zaraz po przyjęciu do szpitala, a także przy rozpoznaniu różnych schorzeń. Jej podstawowym założeniem jest brak obciążenia dla układu pokarmowego, ponieważ jego nadmierna praca w wielu przypadkach może prowadzić do licznych dolegliwości. Produkty i techniki kulinarne dobiera się tu tak, by organizm wydzielał mniej soków trawiennych (płynów, które rozkładają pokarm) i by skrócił się czas pasażu jelitowego, czyli przechodzenia jedzenia przez przewód trawienny.

Wskazania medyczne do stosowania diety lekkostrawnej

Dieta lekkostrawna to sposób odżywiania, który stosuje się zarówno u zdrowych, jak i u chorych. Sięga się po nią szczególnie wtedy, gdy przypadłość jest dopiero rozpoznawana. Często ten typ diety zalecany jest osobom z chorobami układu pokarmowego, oddechowego, nerek, dróg moczowych i płuc. Powinni ją stosować także rekonwalescenci po leczeniu chirurgicznym. Osobnym zagadnieniem pozostaje odpowiednie żywienie przed operacją i zabiegiem medycyny estetycznej, które przygotowuje organizm do planowanej procedury.

Dieta lekkostrawna bywa też krótkotrwałym sposobem na dolegliwości trawienne, takie jak zatrucie pokarmowe czy niestrawność. Znajduje zastosowanie w leczeniu schorzeń żołądka i jelit, gdzie tradycyjne odżywianie może pogłębiać objawy. Szczególnie skuteczna okazuje się w terapii:

  • zapalenia błony śluzowej żołądka,
  • wrzodów trawiennych,
  • zespołu jelita drażliwego,
  • stanów zapalnych jelit.

Zdrowa dieta lekkostrawna

Zasady funkcjonowania diety lekkostrawnej

Podstawowym założeniem diety lekkostrawnej jest dostarczenie organizmowi jak największej ilości pokarmu bogatego w składniki odżywcze, przy jednoczesnym braku obciążenia dla układu pokarmowego. Działa to mniej więcej w ten sam sposób jak dieta podstawowa, ale główną różnicą jest to, że tutaj należy bardzo uważnie dobierać produkty odżywcze, ponieważ ten typ diety zalicza się do eliminacyjnej.

Oznacza to, że można wymienić listę rzeczy, których jeść się nie powinno, ponieważ mogą one zaszkodzić. Dotyczy to także sposobu przyrządzania potraw. Duże znaczenie ma utrzymanie odpowiedniej temperatury dań. Nie powinny być ani zbyt gorące, ani zbyt zimne, ponieważ takie skrajności podrażniają błonę śluzową przewodu pokarmowego. Zaleca się spożywanie potraw letnich lub lekko ciepłych.

Produkty dozwolone w diecie lekkostrawnej

Dieta lekkostrawna nie różni się tak bardzo od zwykłego sposobu odżywiania. Zaleca się jednak, aby skupić się na produktach i sposobach ich przyrządzania, które najmniej będą obciążać żołądek. Zaliczają się do tego potrawy:

  • przyrządzane w folii,
  • gotowane na parze,
  • gotowane w wodzie,
  • duszone.

Takie techniki kulinarne łatwo połączyć w całość, układając jadłospis diety lekkostrawnej na tydzień z prostych, lekkich dań.

Mięso i wędliny

W jadłospisie powinny znaleźć się chude mięsa:

  • pierś z kurczaka,
  • indyk,
  • cielęcina,
  • chude części królika.

Z wędlin dopuszczalne są wyłącznie produkty o niskiej zawartości tłuszczu: delikatna szynka drobiowa i indycza oraz odtłuszczona polędwica wieprzowa.

Produkty zbożowe i mleczne

Zalecane są pieczywo pszenne — najlepiej wczorajsze lub lekko podpieczone, drobne makarony oraz biały ryż. Z produktów mlecznych wybieramy chude jogurty naturalne, kefiry, maślanki oraz twaróg o niskiej zawartości tłuszczu. Unikamy serów żółtych i pleśniowych.

Tłuszcze i dodatki

Poleca się także wykorzystywanie takich dodatków jak oleje roślinne, oliwy z oliwek i masła w umiarkowanych ilościach. Tłuszcze dodajemy na zimno, po ugotowaniu potrawy, aby uniknąć tworzenia się związków drażniących błonę śluzową żołądka.

Warzywa i owoce

W diecie tej powinny się znaleźć warzywa, najlepiej gotowane, duszone lub rozcierane na mus:

  • marchew,
  • buraki,
  • pietruszka,
  • pomidor.

Owoce, szczególnie morele, banany i jabłka, spożywamy dojrzałe, miękkie i pozbawione skórki. Te ostatnie najlepiej piec lub gotować, co zwiększa ich strawność i zmniejsza ryzyko podrażnienia jelit.

Produkty wykluczające z diety lekkostrawnej

W diecie lekkostrawnej najważniejsze jest unikanie potraw i technik kulinarnych, które będą obciążały układ pokarmowy. Zalicza się do tego przede wszystkim żywność tłusta i smażona. Pieczenie na tłuszczu czy grillowanie także nie jest tutaj zalecane, podobnie jak stosowanie zasmażek.

Warzywa i owoce wzdymające

Lepiej unikać też produktów wzdymających:

  • cebuli,
  • kapusty,
  • kalafiora,
  • ogórków,
  • grochu,
  • gruszek, śliwek i czereśni.

Warzywa strączkowe, czyli fasola, groch i soczewica, również obciążają przewód pokarmowy i powodują nadmierne gazowanie.

Produkty mięsne i nabiał

Nie powinno się sięgać po tłuste mięsa: wieprzowinę, baraninę, gęsinę i kaczkę. Odpadają też sery żółte, sery pleśniowe i pasztety. Wyklucza się również:

  • tłuste wędliny, takie jak kabanosy, salami i kiełbasy zwyczajne,
  • potrawy panierowane,
  • potrawy smażone w głębokim tłuszczu.

Dodatki i przyprawy

Z diety eliminuje się ostre przyprawy:

  • paprykę chili,
  • czarny pieprz w dużych ilościach,
  • curry,
  • gotowe mieszanki przypraw zawierające wzmacniacze smaku.

Unika się także produktów silnie przetworzonych, fast foodów, gotowych sosów oraz koncentratów.

Indywidualizacja diety lekkostrawnej

Produkty z tej listy spożywane w niewielkich ilościach mogą jednak nie zaszkodzić. Wiele będzie zależało od naszego stanu zdrowia oraz dolegliwości, z jakimi się zmagamy. Dieta lekkostrawna może być modyfikowana i zdecydowanie powinna zostać dostosowana do indywidualnych potrzeb.

Duże znaczenie ma obserwowanie reakcji organizmu na poszczególne produkty. Jadłospis rozszerza się stopniowo, pod nadzorem dietetyka lub lekarza. U niektórych pacjentów nawet produkty uznawane za lekkostrawne mogą wywoływać dyskomfort, dlatego prowadzenie dzienniczka żywieniowego ułatwia wychwycenie pokarmów źle tolerowanych. Modyfikacja diety powinna uwzględniać także częstotliwość posiłków. Zaleca się spożywanie 5 do 6 niewielkich porcji dziennie zamiast 2 do 3 obfitych, co dodatkowo odciąża układ trawienny i ułatwia przyswajanie składników odżywczych.

podobne treści