Kolonoskopia to powszechnie wykonywane badanie endoskopowe, które umożliwia bezpośrednią ocenę błony śluzowej jelita grubego. Aby uzyskać wiarygodne wyniki i ułatwić lekarzowi przeprowadzenie zabiegu, niezbędne jest odpowiednie przygotowanie — przede wszystkim przejście na specjalny tryb żywienia, który skutecznie oczyści badany odcinek przewodu pokarmowego.
- Czego nie należy jeść przed kolonoskopią?
- Dieta przed kolonoskopią – co można jeść?
- Kolonoskopia a leki i suplementy
Czego nie należy jeść przed kolonoskopią?
Modyfikacja sposobu odżywiania powinna rozpocząć się już na 14 dni przed planowanym terminem kolonoskopii, choć ten etap nie zawsze jest traktowany jako obowiązkowy przez wszystkie ośrodki medyczne. W tym okresie stosuje się dietę lekkostrawną, która nie wymaga radykalnego ograniczenia menu — wystarczy wykluczyć tłuste gatunki ryb i mięsa, potrawy smażone oraz produkty obciążające układ trawienny. Należy unikać także świeżych i suszonych owoców, surowych warzyw, pieczywa pełnoziarnistego, razowego i żytniego, a także produktów z ciemnych mąk, kasz grubych, makaronów razowych, strączków, ostrych przypraw, wędzonej wędliny, nabiału o wysokiej zawartości tłuszczu, tłuszczów zwierzęcych i roślinnych dodawanych do potraw, zup na zasmażce, zup śmietanowych, kukurydzy, słodyczy z barwnikami, chipsów, orzechów, pestek i ziaren. Niewskazane jest również picie napojów gazowanych, mocnej kawy, mleka oraz alkoholu.
Na 7 dni przed zabiegiem obowiązkowo wprowadza się dietę bezresztkową, która jeszcze bardziej redukuje pozostałości pokarmowe w jelicie. Dodatkowo eliminuje się produkty zawierające pestkowe części oraz drażniące światło jelita. W menu unika się również kukurydzy, owoców z drobniejszymi pestkośkami oraz warzyw o włóknistej strukturze.
Na 2 dni przed kolonoskopią zaleca się przejście na dietę półpłynną i płynną. Oznacza to, że z jadłospisu należy wykluczyć stałe pokarmy, a także soki barwiące oraz ciemne napoje. W przeddzień badania pacjent powinien spożywać wyłącznie płyny — przezroczyste buliony, herbatę, wodę mineralną niegazowaną, jasne soki bez miąższu. W dniu zabiegu obowiązuje całkowita abstynencja pokarmowa. Jeśli kolonoskopia będzie wykonywana w narkozie ogólnej, nie wolno także przyjmować żadnych płynów przez określony czas przed procedurą — szczegółowe wytyczne przekaże zespół medyczny.
Dieta przed kolonoskopią – co można jeść?
Dopuszczalne produkty i potrawy zmieniają się w zależności od etapu przygotowania. W fazie lekkostrawnej oraz bezresztkowej (około 14–7 dni przed zabiegiem) wolno spożywać:
- białe pieczywo oraz makarony z mąki pszennej jasnej
- ryż biały gotowany
- kaszkę mannę
- gotowane chude gatunki ryb (dorsz, mintaj, sola)
- gotowane chude mięso drobiowe (pierś z kurczaka lub indyka) i wołowe
- chude wędliny nieuzupełniane dodatkami o intensywnych barwach
- marchewkę gotowaną bez skórki
- ziemniaki gotowane obrane ze skóry
- pomidory obrane z łupin i pozbawione nasion
- gotowane jajka na twardo lub jajecznicę przygotowaną na parze
- bulion z mięsa drobiowego lub warzywny bez zasmażki
- zupy warzywne bez dodatków śmietany i tłuszczu
- kisiel owocowy przygotowany na jasnych owocach
- landrynki bez intensywnych barwników
- niewielkie ilości masła lub margaryny miękkiej do smarowania pieczywa
W diecie półpłynnej (2 dni przed badaniem) dozwolone są blendowane potrawy, na przykład przetarta marchewka z gotowaną piersią kurczaka, musy warzywne czy delikatne zupy krem przepuszczone przez sito. Produkty uznawane za płynne obejmują, oprócz wody mineralnej i herbaty, przecedzony bulion mięsny lub warzywny bez drobnych składników, kisiel bez kawałków owoców, soki rozcieńczone i pozbawione miąższu, a także produkty żywnościowe specjalnego przeznaczenia medycznego w postaci gotowych preparatów dostępnych w aptekach.
Kolonoskopia a leki i suplementy
Zagadnienie stosowania leków podczas przygotowania do badania wymaga szczególnej uwagi. Lekarzem zalecanym elementem przygotowania są środki przeczyszczające — ich rodzaj, schemat dawkowania oraz pora przyjęcia ustalane są indywidualnie przez lekarza lub pielęgniarkę w ośrodku wykonującym kolonoskopię. Specjaliści zalecają odstawienie preparatów zawierających żelazo oraz suplementów błonnikowych co najmniej kilka dni przed zabiegiem, ponieważ mogą one zaburzać widoczność błony śluzowej.
Stosowanie leków antyagregacyjnych (np. aspiryny w małych dawkach) wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym — w niektórych przypadkach można je stosować bez przerwy, w innych konieczne jest czasowe odstawienie lub zmiana dawkowania. W sytuacji, gdy pacjent przyjmuje stale leki przeciwzakrzepowe (np. acenokumarol, warfarynę), często sugerowana jest przejściowa zmiana na heparynę niskocząsteczkową podawaną podskórnie pod ścisłą kontrolą specjalisty zajmującego się leczeniem choroby podstawowej. Pozostałe leki przewlekłe można zazwyczaj przyjmować według dotychczasowego schematu, zachowując co najmniej dwugodzinny odstęp od momentu przyjęcia środka przeczyszczającego — zaleca się wypicie tabletek na 2 godziny przed lub 2 godziny po wypitej porcji preparatu przeczyszczającego. Medykamenty te można również przyjąć w dniu badania, popijając małą ilością przegotowanej wody, chyba że zespół medyczny wydał odmienne zalecenia związane z rodzajem znieczulenia.
1 komentarz
Ja przed samą kolonoskopią to nie mogłem nawet patrzeć na jedzenie, a co dopiero jeść… Choć faktycznie, parę dni wcześnie ryż to był dobry wybór